Βαμβάκι: Οδηγός Καλλιέργειας

Το βαμβάκι θα κερδίσει έδαφος στην Ελλάδα και φέτος (θα καλλιεργηθούν περίπου 3 εκατομμύρια στρέμματα), καθώς οι διεθνείς τιμές βαμβακιού δείχνουν ανοδικές τάσεις, ενώ ανταγωνιστικές ανοιξιάτικες καλλιέργειες μειώνονται λόγω χαμηλών τιμών ή εντομολογικών προβλημάτων (π.χ. έντομο Diabrotica στο καλαμπόκι). Ο συγκεκριμένος οδηγός καλλιέργειας απευθύνεται στον καλλιεργητή, οπότε είναι γραμμένος ώστε να δώσει πρακτικές οδηγίες για το βαμβάκι.

Για την επιτυχία της βαμβακοκαλλιέργειας και την επίτευξη μεγάλης και ποιοτικής παραγωγής, υπάρχουν τα παρακάτω «κλειδιά«, με κύριο στόχο την πρωιμότητα. Είναι συχνό φαινόμενο να χάνεται μεγάλο μέρος της παραγωγής βαμβακιού (ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα), όταν επικρατούν πρώιμες και συνεχείς βροχοπτώσεις νωρίς το φθινόπωρο.

Η διαχείριση της καλλιέργειας πρέπει να έχει κύριο στόχο την πρωιμότητα, ώστε να έχει ολοκληρωθεί η συγκομιδή μέχρι τέλος Οκτωβρίου.

ΚΛΕΙΔΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ

  • Σωστή κατεργασία εδάφους πριν τη σπορά
  • Σωστή επιλογή ποικιλιών βαμβακιού
  • Χρόνος σποράς και πυκνότητα σποράς
  • Καταπολέμηση ζιζανίων
  • Σωστή λίπανση
  • Σωστό πότισμα
  • Έλεγχος υπερβολικής ανάπτυξης με pix
  • Καταπολέμηση εντόμων και ασθενειών
  • Σωστή αποφύλλωση

ΣΩΣΤΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ

Συνήθως γίνεται ένα χειμερινό όργωμα και 2-3 καλλιεργητές. Σε πολλές περιπτώσεις είναι επιβεβλημένη και η χρήση υπεδαφοκαλλιεργητή (ρίπερ). Το χωράφι πρέπει να είναι ισοπεδωμένο και ψιλοχωματισμένο πριν τη σπορά. Αεροδρόμιο.

Πάντα η κατεργασία του εδάφους να γίνεται στο ρώγο του (σε μέσο έδαφος ο ρώγος είναι 3-4 μέρες μετά από μέτρια βροχή). Σε περίπτωση που δεν ευνοεί ο καιρός για όργωμα (συνεχείς βροχές), καλύτερα να μην γίνει όργωμα παρά να οργωθεί υγρό το χωράφι. Στην περίπτωση που γίνει όργωμα σε υγρό χωράφι (κυρίως σε βαριά εδάφη), λόγω της συμπίεσης του εδάφους και της μειωμένης οξυγόνωσης της ρίζας, τα βαμβακόφυτα θα έχουν ρηχό και αδύναμο ριζικό σύστημα και θα είναι αδύνατα και χλωρωτικά, με μειωμένη παραγωγή.

Αντί για όργωμα, κάθε 3-4 χρόνια, αμέσως μετά τη συγκομιδή και στελεχοκοπή καλό είναι να γίνεται υπεδαφοκαλλιέργεια σε βάθος 60-90 εκατοστά (εδαφοσχίστης). Αυτό διότι στο έδαφος δημιουργείται αδιαπέραστος ορίζοντας συμπιεσμένου εδάφους κάτω από το βάθος οργώματος. Έτσι σε βάθος 30-60cm, δημιουργείται ένα συμπιεσμένο μέτωπο (σαν τοίχος) πάχους 20-30cm που λειτουργεί σαν φράγμα (στην κάθετη κίνηση νερού και θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος). Ο εδαφοσχίστης έχει μεγάλη αξία σε βαριά εδάφη ενώ μειώνει και τα νεροκρατήματα (καλύτερη αποστράγγιση).

ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ

Καλό είναι ο παραγωγός να καλλιεργεί συγχρόνως 2-3 διαφορετικές ποικιλίες βαμβακιού, για μείωση του ρίσκου. Ανάλογα με τις διαφορετικές κλιματικές συνθήκες που επικρατούν κάθε χρονιά, κάποιες ποικιλίες ευνοούνται σε παραγωγή και κάποιες όχι. Για παράδειγμα, χρονιές με βροχερό φθινόπωρο οι πρώιμες ποικιλίες βαμβακιού δίνουν μεγαλύτερη παραγωγή (οι όψιμες δεν ανοίγουν, πολλά καρύδια σαπίζουν ή κάνουν μεγάλο ποσοστό «καραμέλας») ενώ χρονιές με παρατεταμένη καλοκαιρία μέχρι αργά το φθινόπωρο ευνοούνται παραγωγικά οι όψιμες ποικιλίες.

Κατά την επιλογή των ποικιλιών βαμβακιού την νέας καλλιεργητικής περιόδου:

Πρέπει να προτιμούνται οι πρώιμες ποικιλίες βαμβακιού, ειδικά στη Β. Ελλάδα ή σε όψιμες σπορές το Μάιο ή σε επανασπορές. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις η πρωιμότητα είναι «χρυσάφι» για τον παραγωγό. Πρώιμες ποικιλίες είναι οι Ελπίδα, 402, 332, 396 κ.α.

  • Πρέπει να γίνεται διαφορετική διαχείριση τη κάθε ποικιλίας: οι ορθόκλαδες ποικιλίες (πχ 402) σπέρνονται πυκνότερα (στα 5 εκατοστά δηλαδή 20 σπόροι/μέτρο) ενώ οι θαμνώδεις (πχ 419) αραιότερα (στα 5,5-6 εκατοστά με 16-18 σπόρους/μέτρο). Τα υβρίδια βαμβακιού σπέρνονται σε μεγάλες αποστάσεις 9-11 cm (9-11 σπόροι ανά μέτρο).
  • Να αξιοποιούνται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε ποικιλίας για να λυθούν προβλήματα που εμφανίζονται κάθε χρόνο σε συγκεκριμένα χωράφια:
  1. Βαθύρριζες ποικιλίες ή υβρίδια, για προβληματικά χωράφια (αλατούχα ή γκερένια), για μπαϊρια, για αμμουδερά χωράφια όπου δεν υπάρχει δυνατότητα για συχνό πότισμα ή για ξηρικά χωράφια. Τα υβρίδια είναι πιο βαθύρριζα από τι ποικιλίες.
  2. Πρώιμες ποικιλίες σε υγρά χωράφια ή χωράφια που το βαμβάκι γίνεται πολύ ψηλό και οψιμίζει η συγκομιδή.
  3. Σε χωράφια με προβλήματα αδρομυκώσεων, επιλογή ανθεκτικής ποικιλίας στην αδρομύκωση (πχ 401)
  4. Σε χωράφια που εμφανίζουν κάθε χρόνο τζιτζικάκι (ιασσίδες), επιλογή ποικιλίας βαμβακιού με χνουδωτό φύλλωμα (πχ 457, Ελπίδα, 396).
  5. Σε προβληματικά, αλατούχα εδάφη τα υβρίδια βαμβακιού έχουν συνήθως καλύτερη ανάπτυξη και παραγωγή από τις ποικιλίες.

ΒΑΣΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ

Πρέπει να γίνεται εδαφολογική ανάλυση (κοστίζει μόνο 30 ευρώ) κάθε 4-5 χρόνια. Έτσι μπορεί να γίνει στοχευμένη  και οικονομική λίπανση. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοια ανάλυση, ακολουθείται μια γενική λίπανση βαμβακιού που περιλαμβάνει συνολικά (μαζί με την επιφανειακή λίπανση):

10-14 μονάδες Άζωτο ♦ 4-6 μονάδες Φώσφορος ♦ 4-6 μονάδες Κάλιο

Ακολουθώντας τον παραπάνω κανόνα, ρίχνουμε τις μειωμένες μονάδες στα δυνατά χωράφια και τις υψηλές  σε αδύνατα χωράφια.

Σε επικλινή (μπαϊρια) χωράφια ή/και ασπροχώματα συνήθως χρειάζεται αυξημένη λίπανση με φώσφορο.

Σε ελαφρά/αμμουδερά χωράφια ή αργιλώδη εδάφη, χρειάζεται αυξημένη καλιούχος λίπανση.

Στη βασική λίπανση πρέπει να εφαρμόζεται το μισό άζωτο (5-6 μονάδες) και όλες οι μονάδες φωσφόρου-καλίου. Ιδανικά το βασικό λίπασμα πρέπει να είναι βραδείας αποδέσμευσης (σταθεροποιημένο άζωτο). Παράδειγμα βασικής λίπανσης βαμβακιού που καλύπτει πλήρως τις λιπαντικές μονάδες βασικής λίπανσης είναι 40 κιλά/στρέμμα λίπασμα 15-15-15 ή 12-12-17.

Στην περίπτωση που γίνει γραμμική εφαρμογή του βασικού λιπάσματος με τη σπαρτική μηχανή, οι παραπάνω ποσότητες πρέπει να μειωθούν κατά 20%. Στη γραμμική εφαρμογή το λίπασμα πρέπει να ενσωματώνεται σε βάθος 5-6 εκατοστά και σε απόσταση 10 εκατοστά δίπλα από τη γραμμή σποράς.

Στην πράξη, τα τελευταία πολλά χρόνια, γίνεται υπολίπανση της βαμβακοκαλλιέργειας και χρησιμοποιούνται είτε φθηνά λιπάσματα χωρίς κάλιο (πχ 20-10-0) είτε καλιούχα αλλά σε μικρότερες ποσότητες από τις απαιτούμενες (πχ 20-25 κιλά/στρέμμα βασικό λίπασμα 20-10-10).

Η υπολίπανση είναι αντιοικονομική! Ο παραγωγός ρίχνοντας λιγότερο λίπασμα, πάει να γλιτώσει 7-8 ευρώ/στρέμμα και χάνει 20-30 ευρώ ανά στρέμμα σε παραγωγή.

Το λίπασμα είναι η τροφή του φυτού και… «νηστικό αρκούδι δεν χορεύει». Οπότε η σωστή και επαρκής λίπανση συμφέρει οικονομικά.

Στο βαμβάκι, ο φώσφορος κάνει δυνατή ρίζα και ανθοφορία, το άζωτο δυνατό φυτό πλούσιας ανθοφορίας με πολλά χτένια και το κάλιο δυνατή καρποφορία και ίνα και αποτελεσματική διαχείριση του νερού από το φυτό.

Αν παρόλα αυτά, ο παραγωγός θέλει να υπολιπάνει (κακώς), μπορεί να ακολουθήσει έξυπνους τρόπους με χρήση πυκνών λιπασμάτων βραδείας αποδέσμευσης (σταθεροποιημένου αζώτου)

Διαβάστε περισσότερα εδώ

πηγή: https://www.agrorama.gr